Banja Luka, gde lepe žene prolaze kroz grad

Ne zna se pouzdano gde je frontmen kultne eks-Ju grupe „Azra“, Branimir Johnny Štulić, dobio inspiraciju za jedan od najvećih hitova „Lijepe žene prolaze kroz grad“, ali prolazeći „Gospodskom ulicom“ u Banja Luci, opkladili bi se u sve pare da ju je dobio baš na tom mestu.

Banja Luka je smeštena u kotlini, na nadmorskoj visini od 164 metra, na prelazu između Dinarskih planina na jugu i Panonskog bazena na severu. Zbog velikog broja zelenih površina (parkova i aleja), Banja Luka nosi epitet „grad zelenila“. Banja Luka je nekada bila snažan privredni centar sa razvijenom industrijskom strukturom, a posebno mašinskom, elektro, tekstilnom, prehrambenom i celuloznom. Protekla ratna zbivanja i poslijeratna društvena tranzicija uslovili su propadanje većine industrijskih kapaciteta i tržišta. No nije sve tako crno, područje Banje Luke raspolaže sa izvanrednim turističkim potencijalima. Još su srednjovjekovni putopisci opisivali Banju Luku kao „rajsku dolinu“ sa uređenim dvorištima, voćnjacima i predivnom prirodom.

Posebno važan prirodni resurs je reka Vrbas, koja predstavlja glavni vodotok Banja Luke. Vrbas je reka pogodna za sportove na vodi kao što su kajak, rafting i sportski ribolov, a specifičan vrbaški čamac – dajak – daje posebnu atrakciju ovoj reci. Banja Luka je do sada bila domaćin mnogim državnim i međunarodnim takmičenjima, a 2009. godine u njoj je organizovano Svetsko prvenstvo u raftingu. Značajan resurs predstavljaju i termomineralne vode, u bližoj okolini Banja Luke nalaze se tri termomineralna izvora, čija su se lekovita svojstva koristila još u antičkom periodu.

U Banja Luci se nalaze mnogobrojni kulturno-istorijski spomenici, kao svedoci prošlog vremena i ljudskog stvaralaštva. Jedan od najpoznatijih takvih spomenika je tvrđava „Kastel“, koja se nalazi u samom centru grada. Ova tvrđava je najstariji istorijski spomenik u gradu. Najstariji tragovi naselja na području Banjaluke su ostaci neolitskog gradinskog naselja koji su upravo pronađeni na prostoru gradske tvrđave Kastel. U prošlosti Kastel je bio jako vojničko utvrđenje i štitio je kotlinu Vrbasa od neprijateljskih naleta. Tvrđava je sa svih strana opasana debelim kamenim zidovima, a u njenoj unutrašnjosti se nalazi i velika letnja pozornica.

Od ostalih banjalučkih znamenitosti treba spomenuti Sabornu pravoslavnu crkvu „Hrista Spasitelja“, zgradu Gradske palate i Banskog dvora, spomenik palim Krajišnicima na Banj Brdu, spomenik jednom od najvećih srpskih književnika Petru Kočiću, samostan Marija Zvijezda, već pomenuta „Gospodska ulica“ u strogom centru Banja Luke, zgradu Sokolskog doma sa njenom neobičnom arhitekturom, impresivan drvored na „Carskom drumu“, Safikadin grob pored tvrđave Kastel, koji svedoči o banjalučkoj legendi večne ljubavi, Manastir Gomionicu, Greben Grad kao i srednjovekovna utvrđenja Bočac i Zvečaj.

Aleksandar Devetak

Tagovi: Azra, Banja Luka, Banjaluka, Bosna i Hercegovina, Republika Srpska

Objavljeno: 06.02.2011