Izaberite turističku destinaciju i saznajte više o njoj

Istorija Dubrovnika

LEGENDA O POSTANKU GRADA

Nastanak samog grada pada u daleku prošlost, pa je, kao i slučajevima mnogih drevnih mediteranskih gradova obavijen koprenom legende. Istorija Dubrovnika, grada a kasnije države, republike, počinje na temeljima propasti helenskog, a potom i rimskog grada Epidauruma (Epidaurus – Epidaur), koji se nalazio na mestu današnjeg Cavtata. Epidaurum je od trenutka svoje propasti u 7. veku n.e. postojao najmanje 10, a možda i preko 12 vekova. Po tvrdnji nekih istoričara osnovali su ga grci već u 7. veku p.n.e. a po svojoj veličini bio je drugi grad na istočnim obalama Jadrana, odmah iza Salone (Splita), koja je pak, bila veličine tadašnjeg Rima. U to davno rimsko doba bio je razvijeno gradsko središte i važan pomorsko-trgovački emporium. Po tvrdnji istoričara Epidaurum je mogao imati i do 40 000 stanovnika.

U 4. veku n.e. veliki zemljotres razara Epidaurum, deo grada tone u more gde i danas leži pod naslagama peska. Međutim grad je i dalje postojao, svoju potpunu propast doživljava u 7. veku kad biva osvojen i porušen pred najezdom avara i slovena. Njegovo malobrojno stanovništvo naselilo je malo ostrvo uz obalu koje su nazvali Laus – što na grčkom znači hrid. Od tog potiču kasniji nazivi: Raus – Rausium – Ragusium – Ragusina. To potvrđuju spisi vizantijskog cara Konstantina Porfirogeneta iz 10. veka i dela Popa Dukljanina iz 12. veka. Inače, Prvi zapisi o imenu Dubrovnika nalaze se u dokumentima bosanskog bana Kulina iz 1189. godine. Sudbina Epidauruma i nastanak Dubrovnika istorijski je vrlo slična nastanku Venecije i Splita.

Republica Ragusina

Tokom 7. veka Dalmaciju naseljavaju slovenska plemena a u neposrednoj blizini Ragusiuma (kako se tada nazivao), prekoputa morskog tesnaca, nastalo je naselje slovenskog imena Dubrovnik. Ime je najverovatnije dobilo po hrastovim šumama koje se u ovom kraju i danas zovu Dubrave (Dub – Hrast na starom slovenskom jeziku).
Ostrvo se nalazilo na svega desetinu metara od obale da bi kasnije, tokom X i XI veka zbog naplavina tesnac između kopna i ostrva postajao sve plići, na kraju je i zasut a oba naselja su spojena krajem XI veka. Na tom spoju (nasipu) nalazi se današnji Stradun. Kasnije, krajem XII veka oba naselja su utvrđena i opkoljena istim bedemima

DUBROVAČKA REPUBLIKA

Od kada je sveta i veka život se rađa i umire a u životu ove male državice odigralo se mnogo toga značajnog čime je zadužila ceo svet. Zaostavština Republice Ragusine iz oblasti poezije, književnosti, književnog jezika, arhitekture, pomorstva, trgovine, diplomatije, demokratije… navodi nas na razmišljanje o pravdi i sudbini. Danas u svetu postoji preko 150 država, ne zna im se tačan broj. Mnoge od njih će živeti još vekovima a da baš ničim neće doprineti svetskoj baštini. Velika je šteta što Dubrovačka Republika više ne postoji!
Bila je to sitna ali značajna zemlja u tadašnjem svetu, zemlja od stila, duha i mudrosti… U njoj je vladala svojevrsna srednjovekovna atmosfera, iza zidina grada odvijao se život onakav kakvim ga je opisivao Marin Držić u svojim na daleko čuvenim delima i komedijama… pomalo bizaran stil života nalik onom u Veneciji…

Hey Dubrovnik, you're alright. #Dubrovnik #Croatia #TCL30

A photo posted by Tyler Lund (@mrswingngoodtime) on

Počeci Republike sežu u davni X i XI vek, počevši sa konstituisanjem i izgradnjom samoga grada Dubrovnika.
U toku svog dugovečnog postojanja stvorena je reprezentativna država koja je zahvaljujući, u svetu čuvenoj školi diplomatske veštine, kroz dugi niz vekova uspela očuvati svoju samostalnost. Bilo je to pravo umeće s obzirom da su sve tadašnje mediteranske i evropske sile imale pretenzije ka Dubrovniku, naročito Venecija kojoj je Republika bila najveći konkurent u pomorstvu i trgovini na obalama Jadrana i Mediterana. Snagom sopstvene diplomatije Dubrovčani su isposlovali idealan položaj i relativno dobre odnose sa celim svetom. Neretko su bili primorani i da novcem kupuju svoju slobodu…
Impresivna je činjenica da su, s papinim dopuštenjem, održavali trgovinu s Levantom u vreme najžeščih sukoba hriščana i muslimana i da od početka XV. veka nikada nisu ratovali dovoljno govori o umešnosti dubrovačke diplomatije.
Zanimljiv je i podatak da je Dubrovnik jedna od prvih evropskih zemalja koja je priznala nezavisnost SAD-a.
Takođe, u domenu demokratije, Dubrovnik je postavio visoke kriterijume: na čelu svoje države imao je kneza kojeg su birali građani. Takođe, imali su Ustav tj. Statut i Senat. Zakon je važio za sve i pod jednakim uslovima.

Uzbudljivu istoriju Drubrovnika nije moguće opisati na parčetu papira ali, kako je ovo tek novinski članak propustićemo mnoge legende, intrige i pustolovine dubrovčana i njihove državice.

Kraj Dubrovačke republike dogodio se u praskozorje XIX veka. Francuzi su u pohodu na Kotor, zatražili prolaz kroz Dubrovnik i okupirali ga ne čekajući odgovor dubrovačke vlade. Već 31. 01. 1808. Napoleon je doneo akt o ukidanju Dubrovačke Republike.
Poslednji dubrovački trzaj beznadežno je upirao pogled ka bečkom kongresu 1815. godine ne bi li ponovo uspostavili državnost, no uzalud, kongres nije uzeo u obzir razmatranje dubrovačkog zahteva niti je dozvolio da njihov predstavnik prisustvuje istom.
Republika je nestala zauvek.

DUBROVAČKA  KNJIŽEVNOST

Dubrovačka  književnost rađa se s Gradom još u dalekim vremenima njegovog postanka i raste s njim kroz egzistenciju staodrevne Dalmacije, kroz prostranstva i  milost mora  i doseže  do današnjih  dana.

Mnoge klasične škole, humanistička i renesansna zapljuskivanja s čuvenih evropskih vrela pomogli su joj da sazri, ali jedinstveno dubrovačko tle zapalilo joj je oganj reči i moć stvaranja. Već tokom XV i XVI veka dubrovačka književnost izlazi pred lice čovečanstva s remek-delima svoje baštine u proznom, poetskom, dramskom i komediografskom ruhu. Vekovi renesanse u Dubrovniku su i veliki vekovi dubrovačke književnosti. Stvaralaštvo u tom dalekom vremenu nije se smatralo izuzetnošću, povlašćenim položajem, zatvaranjem u vlastite krugove – naprotiv, bila je prisutna masovna i velika moć odricanja, žrtve za dobre i trajne kamene–temeljce umetničkih dela. Književnost je bila udružena sa ostalim granama umetnosti i nauke i kao takva otvorila velika vrata Dubrovniku u domaću i svetsku knjževnost.

A photo posted by hanna ryu (@hanna_ryu_) on


Dubrovačka renesansna komedija s Marinom Držićem na čelu doživljava svoj trijunf  u XVI veku. Istinitost likova, realizam događaja, univerzalnost životne scene, savršeni dubrovački jezik »Dunda Maroja«, »Novele od Stanca«, »Tirene«, »Skupa« njihova metafora, filozofska i prostonarodna struktura govora –  nešto je čime se ponosi cela južno-slovenska književnost i materinji dubrovački jezik.

Književnost posle Držića nastavlja svoj zlatni vek u Ivanu Gunduliću, velikom pesniku i misliocu XVII veka. Ona se pak, ogleda u veličanstvenim dramskim spevovima »Osman«, »Dubravka«, »Suze sina razmetnoga«… i pokazuju Gundulića  kao nepomirljivog borca za pravdu i slobodu.

Uporedo s brojnim pesnicima i književnicima tokom jednog celog mileniuma idu i bezbrojni humanisti i kovači dubrovačkog jezika, filozofske misli i nauke, pa svi zajedno čine jednu veliku, univerzalnu i jedinstvenu dubrovačku književnost.

4 Responses to "Istorija Dubrovnika"

  1. Šarganska osmica – Via Balkans Posted on 17.06.2010 at 23:24

    […] osmica je deo nekadašnje pruge koja je povezivala Beograd i Herceg Novi preko Sarajeva i Dubrovnika. Ovaj železnički put je davno napušten i demontiran ali jedan deo pruge, na najinteresantnijoj […]

  2. joje Posted on 29.04.2012 at 19:09

    super informacija svaka cast

  3. Darija Posted on 25.03.2013 at 19:35

    Ovaj tekst mi je jako pomogao za rad na casu istorije ! 🙂

  4. Kruds1231 Posted on 08.04.2013 at 16:40

    Veoma zanimljiv podatak Hvala 🙂