Izaberite turističku destinaciju i saznajte više o njoj

DUBROVNIK

„Čudnovati osjećaj“

Poseta ovom veličanstvenom gradu je nešto što ni vi ne bi trebali propustiti! Istina, preskup je da bi u njemu letovali ali poseta u izletničkom smislu je uglavnom svima dostupna. Jedan dan u Dubrovniku je, kada tako mora, sasvim dovoljan da ga upoznate. Stoga, ukoliko letujete na obalama Crne Gore ili Dalmacije ne propustite priliku da se vinete do Dubrovnika…

Dubrovnik stari grad

Ukoliko u Dubrovnik dolazite nekom od mnogobrojnih agencijskih tura obilazak grada uvek počinje sa zapadne strane gde se nalazi krajnje stajalište autobusa koji u kolonama dovoze turiste koji hrle da vide ovaj grad dragulj.
Prvo što pada u oči nakon izlaska iz autobusa je veličanstveni hotel „Hilton Imperial“ koji dominira predelom izvan zidina starog grada. Smešten je u neobičnoj građevini koja se uklapa u ambijent i pored toga što je neobično velika u odnosu na svoje okruženje.

U stari grad se ulazi preko pokretnog mosta na kojem nepomično stoje naoružani stražari, snažni momci obučeni u tradicionalne dubrovačke nošnje. Ovakvi prizori u gradu nisu ništa neobično. Na Stradunu smo kasnije sreli „dubrovačku gospodu“ koji kostimirani šetaju i predstavljaju se turistima. Po prolasku kroz unutrašnju gradsku kapiju ulazite pravo u srednji vek maskiran u moderno ruho, ulazite u nestvarni svet Dunda Maroja…

Taj „čudnovati osjećaj“ koji vas nekontrolisano obuzima kada kročite na trg „kod Velike Onofrijeve česme“ sve više će rasti kako se budete kretali dalje… a dalje vas put vodi na Stradun ili, kako dubrovčani kažu, Placu – glavnu gradsku ulicu. Naime, „Sradun“ je posprdan i uvredljiv ali opšteprihvaćen naziv koji u doslovnom prevodu znači „uličetina“ Naziv mu potiče iz vremena Mletačke okupacije grada.

No, vratimo se priči o „čudnovatom osjećaju“ koji oscilira u zavisnosti od momenta i objekta na koji vodič fokusira vašu pažnju bilo da je to kakva znamenita građevina, legenda ili nešto treće. „Čudnovati osjećaj“ trebalo bi da kulminira u momentu kada prepešačite Stradun i nađete se na glavnom gradskom trgu koji se jednostavno zove „prid dvorom“ i tada shvatite da znate gde ste. Sudeći po reakcijama, ovo mesto su negde videli i oni koji su po prvi put kročili u Dubrovnik! Sredinom trga dominira Orlandov stub koji je nekada služio kao govornica sa koje su čitani proglasi u stilu „Daje se na znanje…“ a služio je i kao „stub srama“, za njega su bili vezivani izgrednici koji su osuđivani na sramotu (tada bi im se građani rugali i gađali ih paradajzom). Tu je i čuvena Crkva svetog Vlaha u čijoj porti možete videti skulpturu ovog sveca – zaštitnika grada i republike koji u rukama drži maketu grada iz vremena pre velikog potresa koji je uništio grad. Odmah se uočava da je grad nekada sasvim drugačije izgledao. Tu je i čuveni Knežev dvor po kojem trg i nosi ime, palata Sponza, Mala Onofrijeva česma, gradski zvonik i još neke znamenitosti.

Mala Onofrijeva česma

„Čudnovati osećaj“ možda jeste kulminirao ali vas neće napustiti niti će splasnuti sve vreme dok budete razgledali i uživali uz pratnju vodiča ili samostalno. Sa trga „Prid dvorom“ put se račva ka Gundulićevoj poljani i Poljani Marina Držića (poljana ovde znači trg). Trgovi ovih čuvenih književnika su znameniti i reprezentativni svaki na svoj način: Gundulićev je čuven po golubovima koji su ovde toliko pitomi da će vam bukvalno sleteti na dlan. Ima ih ovde celo jato (možda će te se i uplašiti koliko ih je). Držićevim trgom dominira gradska katedrala, građevina ništa manje reprezentativna od crkve sv. Vlaha. Trg je veoma slikovit i inspirativan, Odavde smo otišli do velikog akvarijuma koji se nalazi u bastionu sv. Ivana – polukružnoj kuli koja čuva ulaz u staru gradsku luku.

Možda vam vodič ili ljubazni službenik u turističkom info centru ovo neće posebno naglasiti ali, sa Gundulićeve poljane skrenite u živopisnu ulicu „Od puča“ (naroda) gde ćete iza trećeg ćoška ugledati nešto u šta nećete poverovati – Srpska pravoslavna crkva i muzej ikona! I sve to još piše na ćirilici! Nakon što vam se odledi krv koja se načas sledila u vašim venama primetićete da je otvorena, restaurirana, prelepa… Turisti ulaze ne baš najsigurniji kako bi se unutra ponašali, fotografišu, dive se… a vi ćete se, kada izađete odavde, osećati drugačije, možda lepše i slobodnije, „Čudnovati osjećaj“ s početka priče će se izmeniti i postati još čudnovatiji.

Blagoveštenje

Ovde je vreme za kratku pauzu koju takođe treba pametno iskoristiti. Čuvena ulica „Prijeko“, paralelna sa Stradunom krije niz prelepih restorana i predstavlja jedinstvenu ambijentalnu celinu. Stolovi su bukvalno postavljeni na sred ulice ali to ne remeti mir jer ovde nema mnogo prolaznika koji bi vas ometali.
Nakon kraće pauze sledi najiscrpnija tura – obilazak gradskih zidina. Zidine su u potpunosti očuvane i konzervisane a sa njih se pruža nebrojeno puno prizora od kojih zastaje dah. Sa nekih tačaka, npr. sa visoke kule Minčete puca fantastičan panoramski pogled na ceo grad i more. Sa zidina možete otkriti neka mesta skrivena u zapetljanoj mreži skala i ulica na koja nikada ne biste natrefili šetajući gradom. Meni je najveću impresiju ostavila izuzetno mala i skrivena plaža na koju se ulazi direktno kroz zidine kroz jedna jako mala i uska vrata. Ovo mesto ne postoji ucrtano u turističkoj karti.

Nakon obilaska zidina, ako još uvek imate snage, treba iskoristiti za odlazak izvan grada odnosno na ostrvo Lokrum koje se nalazi nadomak starog grada ili do plaže Banje koja je te godine bila proglašena za najlepšu u celoj Hrvatskoj. Brodovi za Lokrum polaze iz stare gradske luke na svakih 15 minuta. Sa broda možete sagledati grad iz neke neobične perspektive. Ipak, najveća impresija su ogromni i veličanstveni brodovi kruzeri koji su ukotvljeni na potezu između obale i Lokruma.

Lokrum Dubrovnik

Mi smo imali sreću da vidimo i najveći koji je baš tada trubeći uplovljavao u grad. Toliko je nestvarno velik da nismo bili sigurni da li sa njegove palube mašu oduševljeni turisti ili nam se nešto manta pred očima… jeziva buka spuštanja sidra nas je vratila u stvarnost. U pitanju je veliki brod „Westerdam“ koji je, kasnije sam pronašao podatak na internetu, tek nešto malo veći od čuvenog Titanika! Da ne kažem „čudnovat osjećaj“ 🙂

Da se vratim Lokrumu: Lokrum je po legendi začarano prokleto ostrvo koje su Benediktinci prokleli nakon što su morali da predaju tamošnji samostan Franjevcima i to tako što su ga tri puta oplovili sa svećama okrenutim naopako… Po istoj legendi, svakog ko pohodi ovo ostrvo strefiće zla sudbina baš kao što je strefila i austrougarskog prestolonaslednika Franca Ferdinanda koji je odavde krenuo put Sarajeva, Gavrilu Principu pod noge… Ima li u ovome istine, ne znam da vam kažem, osim da nam se na povratku s ostrva pokvarila kamera i da smo srećom prošli sa stotinak eura koliko je koštala popravka displeja 🙂

Ukoliko ne biste da testirate sudbinu, krenite na Banje, relativno malu plažu nadomak starog grada. Ovde možete iznajmiti čak i krevet sa baldahinom na sred plaže i da vas masira egzotična Tajlanđanka 🙂

Plaža Banje Dubrovnik

Ovde se priča o Dubrovniku tj. „čudnovatom osjećaju“ ne završava ali teško da ćete više imati snage i vremena za bilo šta drugo.

O prošlosti Dubrovnika

Pročitajte i tekst „Istorija Dubrovnika“

Na prostorno maloj površini, omeđenoj čvrstim i monumentalnim zidinama, stvorio se grad posebne lepote, jednostavan i odmeren. Najveću svoju posebnost, a ujedno i monumentalnost, daje svojim zidinama, kulama i bastionima, celom svom fortifikacijskom kompleksu, koji opasuje i brani Dubrovnik. Osim svoje celovitosti u fortifikacionom smislu, Dubrovnik ima još jednu vrednost: planski je regulisan i izgrađen veći deo grada. Najveći deo gradskog prostora regulisan je već 1272. i 1296. godine, a neki manji delovi prostorno su rešeni već u X veku. Svaka ulica, svaka zgrada i gotovo svaki kamen deo je njegove hiljadugodišnje istorije zgusnute u tesnom prostoru stare dubrovačke tvrđave, svakako, malo je gradova u svetu uspelo nagomilati toliko burne istorije u tako malom prostoru koji se takoreći može obuhvatiti jednim pogledom. Ovaj grad, njegove ulice i njegove kuće udarale su u prošlosti mnoge nevolje. Uništavali ih požari, mnogi do temelja, harale ih kuge, rušili ih potresi, eksplozije baruta, nagrizao ih zub vremena, ali, ipak su opstale.
Tokovi modernog života ovde se prepliću s istorijom, dah starih vremena oseća se svuda unaokolo, najintenzivnije na staroj Lavi (Lausu) , prastarom životnom jezgru koje je bilo privlačni nukleus postanka i razvitka današnjeg Dubrovnika. Smisao za prostor i njegovo uređenje najlepše oslikava, po postanku nešto mlađi, severni deo grada. Ukoliko se pak, prošećemo lepom i poznatom ulicom Prijeko koja poprečno preseca sve ulice severno od čuvene Place – Straduna, dočekaće nas ovaj predeo sa svojim pravilno izgrađenim i tačnom merom određenim zgradama i ulicama, koje odražavaju smisao za red, meru, jednostavnost i strogost starih dubrovačkih pravila življenja i građenja. Placa – Stradun je je žila kucavica starog gradskog jezgra, po opštoj oceni smatra se jednom od najlepših ulica na svetu. Dubrovnik je proglašen jednom od svetskih kulturnih znamenitosti i nalazi se pod zaštitom UNESCO-a i OUN-a.

karta dubrovnika

Znamenitosti Dubrovnika

GRADSKE ZIDINE

Impozantni dubrovački bedemi sazdani u vencu utvrda, kula, bastiona i tvrđava čine ovaj grad izuzetnim i poznatim širom sveta. Ove zidine čine jedan od najvećih kurioziteta iz razloga što i dan danas stoje netaknute u stanju iz vremena njihove najsvrsishodnije funkcije. Mnogi srednjevekovni gradovi mediterana i šire bili su utvrđeni sličnim bedemima, ali Dubrovnik je jedan od malobrojnih, ako ne i jedini, koji ih je uspeo sačuvati u potpunosti netaknute.

Dubrovnik

Razvojem Dubrovnika razvijali su se i njegovi odbrambeni zidovi, ostrvo Laus je imalo zidove već u 9 i 10. veku a nakon zasipanja kanala u 12. i 13. veku izgrađuju se zidovi oko čitavog grada a tokom 14. veka pojačavaju se izgradnjom kula i bastiona, posle oslobođenja od mlečana (kraj 14. veka) izgrađene su današnje utvrde. Nakon pada Carigrada izgrađen je zid prema kopnu. Ovaj zid izgrađen je u rekordnom roku, gradili su ga i puk (narod) i plemstvo, dan i noć. Dužina gradskih zidina iznosi 1940 m., prema kopnu zidovi su široki 4 – 6 m. a prema moru 1,5 – 3 m. a visina na pojedinim mestima doseže i do 25 metara. Zidine grada poduprte su sa 5 bastiona, sa 3 okrugle i 12 četverougaonih kula, 2. ugaone utvrde i velikom tvrđavom Mulo – sv. Ivan, koja zatvara staru gradsku luku. Najmonumentalnija je ogromna, okrugla kula Minčeta, smeštena na severozapadnom uglu grada, delo Jurija Dalmatinca iz druge polovine XV veka, koja je postala simbol Dubrovnika.

Sa zapadne i severne strane gradske zidine imaju i preziđe ojačano takođe s jednim većim i 9 manjih polukružnih bastiona, a završava na jugozapadu kazamatnom tvrđavom Bokar iz 1462. godine, najstarijom sačuvanom utvrdom te vrste u Evropi.

Za bolju odbranu grada dubrovačka mudra politika postavila je i dve samostalne tvrđave; s zapadne strane Lovrijenac koji statira na 46 m visokoj morskoj steni, i s istočne Revelin s kopnene strane stare gradske luke.

Grad ima četvoro gradska vrata: dvoja prema kopnu – na istoku i zapadu – i dvoja prema luci. Pred gradskim vratima okrenutim ka kopnu postoje kameni mostovi koji su s tim gradskim vratima spojeni pokretnim drvenim mostovima. Za vreme austro-ugarske okupacije otvorena su još jedna vrata »Vrata od Buže« ka severu.

Čitav ovaj odbrambeni sklop bio je za ono vreme relativno dobro naoružan znatnim brojem raznovrsnih topova svih domaće proizvodnje. Svi topovi su imali izrađenu reljefnu sliku sv. Vlaha, patrona grada. U vremenu pre propasti Republike na ovim zidinama bilo je više od 120 topova. I ovaj fortifikacioni sistem smatran je gotovo neosvojivim.

REVELIN

1462. godine na istočnoj strani grada sagrađena je tvrđava Revelin, zamišljena kao odvojena tvrđava koja dodatno osigurava kopletni prilaz istočnim gradskim Vratima od Ploča. Samo ime utvrde dolazi od naziva ”rivelino”, što u fortifikacijskom graditeljstvu označava vrstu utvrde koja se gradi nasuprot gradskim vratima kako bi ih bolje zaštitila od neprijateljskih udara. Gradnja je izvedena vrlo temeljno i kvalitetno, pa mu razorni potres 1667. godine nije ništa naškodio. Na vrhu Revelina nalazi se golema kamena terasa, najveća u Dubrovniku, pa se danas na njoj održavaju mnoge priredbe Dubrovačkog letnjeg fstivala.

KULA MINČETA

Najistaknutija tačka obrambenog sistema Dubrovnika prema kopnu je okrugla kula Minčeta. Ime joj potječe od čuvene dubrovačke porodice Menčetić, na čijem je nekdašnjem imanju sagrađena. Svojom visinom i impresivnim obimom dominira severozapadnim povišenim delom grada i zidina. Kula Minčeta dovršena je 1464. godine i simbol je neosvojivosti Dubrovnika.

TVRĐAVA LOVRIJENAC

Čuvena dubrovačka tvrđava podignuta je na suroj morskoj hridi visokoj 37 metara. Stradao u velikom zemljotresu 1667. godine, Lovrijenac se obnavlja i u XVII. veku. Debljina zida u delovima koji su istaknuti prema mogućoj spoljnjoj opasnosti dosiže gotovo 12 metara.

U potrazi za prostorima pogodnim za scenske priredbe na Dubrovačkim letnjem festivalu već je rano uočen golem scenski potencijal prostora i triju terasa na Lovrijencu. Posebno se pokazao pogodnim za Šekspirovog ”Hamleta”, pa je njegovo izvođenje na Lovrijencu postalo kultna prestava i zaštitni znak Dubrovačkog letnjeg festivala.

TVRĐAVA SVETI IVAN

Tvrđava sv. Ivan, zvana često kula Mulo, složena je i monumentalna građevina na jugoistočnoj strani Stare gradske luke, koja svojim dominantnim položajem potpuno nadzire i štiti sam ulaz u luku. Današnji izgled utvrde potiče iz XVI. veka i u najvećoj je meri delo dubrovačkog neimara Paskoja Miličevića. U njenim prostorima smestio se Pomorski muzej, koji čuva i izlaže predmete, slike i dokumenta vezana uz jednu od istorijski najvažnijih delatnosti grada Dubrovnika. U prizemlju tvrđave smješten je znameniti Akvarijum. U posebnom ambijentu tvrđave smešteno je 27 akvarijuma različite veličine u kojima se mogu razgledati brojni primerci jadranske faune.

STARA GRADSKA LUKA

Golemi kompleks gradskih zidina, pored starog gradskog jezgra omeđuje i gradsku luku. Kako je Dubrovnik bio izrazito pomorski grad, ova luka je za njega imala primarnu važnost. Stoga je ona i funkcionakno rešena, pa je uz vezište za brodove koji se, kad jednom uđu u luku, nalaze u potpunoj sigurnosti imala i Veliki i Mali arsenal za popravak i gradnju brodova. S jugoistočne strane dominira tvrđava sv. Ivan od Mula, a njen pandan na severnoj strani je kula sv. Luke (Revelin), danas bez svog visokog kruništa.

Luka Dubrovnik

Ove dve utvrde s veštačkim lukobranom »Kaše«, na sredini zaliva, branile su ulaz u luku. Svojevremeno su između tih kula i »Kaša« razapinjani ogromni čelični lanci (Verige), koji su gusarskom i osvajačkom brodovlju sasvim onemogućavali prilaz luci, pa tako i gradu.

KNEŽEV DVOR

Ovo zdanje bilo je sedište vlade i kneza. Jednostavna ali ipak reprezentativna, kneževa palata u svom današnjem izgledu pripada gotskom stilu, a izgrađena je prema zamisli graditelja dubrovačkog vodovoda Onofria della Cava, na mestu utvrđenog zamka iz XII ili XIII veka, pošto je ovaj zamak u eksploziji baruta 1435. godine stradao. Arkade na glavnoj fasadi zgrade obnovio je majstor Salvi di Michele u renesansnom stilu nakon druge eksplozije baruta 1463. godine.

Knežev dvor je prilično stradao i u katastrofalnom potresu 1667. godine. Za vreme Dubrovačke Republike u Kneževu dvoru su, uz stan kneza, bili smešteni i svi državni uredi, prostorije za prijeme i reprezentaciju, straža, kao i oružane i zatvori. Danas je u Kneževu dvoru smešten Istorijsko odeljenje Dubrovačkog muzeja s ambijentalnom postavom, dok je atrium Kneževaog dvora najlepša koncertna sala u gradu Dubrovniku.

PALATA SPONZA

Sa severne strane trga Luža nastavlja se monumentalna gotsko-renesansna palata jedna od najlepših gradskih palata –Sponza. Ime joj dolazi od italijanske reči »spongia« (naplav), jer je ranije na tom mestu bio naplav gde se skupljala kišnica. Izgrađena je po projektu najpoznetijeg dubrovačkog graditelja Paskoja Miličevića 1522. godine. u gotsko-renesansnom stilu, što je odlika viših važnijih palata tog vremena na istočnojadranskoj obali. Klesarske radove izveo je čuveni klesar Andrijić sa Korčule. Vrlo je solidno građena, pa je ni potresi nisu oštetili i verovatno je ta činjenica spasila i samu Republiku. Služila je za carinarnicu, kovnicu novca, državnu blagajnu i banku. U njenoj velikoj sali bilo je sastajalište – akademija učenih Dubrovčana, a dva gornja polusprata služila su kao skladište žita. Danas se ovde nalazi Istorijski arhiv Dubrovačke Republike.

Danas se u zgradi Sponze nalazi najvažnija kulturna ustanova grada Dubrovnika Dubrovački arhiv. Po bogatstvu raznovrsne dokumentarne građe jedan je od najvažnijih istorijskih arhiva na svetu.

GLAVNA STRAŽA

Uz nekadašnju palatu Velikog vijeća nadovezivala se zgrada glavne straže, kao važan objekat za sigurnost grada i Republike. Izgrađena je između 1706 i 1708. godine, a izgradio ju je Mlečanin Marin Goropelli. Ranija zgrada gradske straže bila je u obliku lože, a nalazila se uz staru crkvu sv. Vlaha, a izgorela je 1706. godine zajedno s crkvom.

STRADUN

Slavni dubrovački Stradun, s pravim nazivom Placa je najomiljenije šetalište Dubrovčana i njihovih turista. »Stradun« je teška je uvreda ovoj skladnoj ulici – Augmentativ Stradun, ili u prevodu »Uličetina«, ime je što ga slavnoj Placi dadoše neskloni Mlečani. Građen je nakon velikog potresa 1667.godine po užurbanom planu obnove grada, dobio je ovo svoje skromno i smireno lice, a ipak toliko dostojanstveno i lepo u svoj jednostavnosti svoje kamene arhitekture. Pre potresa Stradun su krasile lepe i raskošne palate. Posle potresa u razrušenom gradu moralo se razmišljati najpre o nastavku života i odbrani grada pa su svi planovi i projekti bili podvrgnuti samo tim ciljevima. Sve zgrade na Placi izgrađene su posle potresa prema projektu koji je prethodno odobrio republički senat. Sve su gotovo jednakih fasada i jednake visine, a i sličnog rasporeda, jer sve moraju imati po nekoliko »dućana« u prizemlju. U tome se ogleda trgovački duh Republike.

GRADSKI ZVONIK

Uz zgradu Glavne straže izgrađen je gradski zvonik 1444. godine visok 31m. zvonikom dominira metalni sat, kazaljka mesečevih mena, i dve bronzane figure koje otkucavaju sate, to su čuveni »zelenci« simboli otkucaja vremena. Pored »zelenaca«, auditivni efekat pruža i veliko zvono slavnog dubrovačkog livničara Ivana Ribljanina iz 1956-e.

U velikom potresu stabilnost zvonika bila je narušena, pa se vremenom dosta nagnuo i pretila je mogućnost da se sruši. Zbog toga je 1929. godine potpuno iznova, sagrađen prema istom ranijem metodu.

ORLANDOV STUP

Na najspektakularnijem mestu u gradu na sredini trga Luže, sasvim samostalno, postavljen je visok i vitak kameni stup koji nosi zastavu – Orlandov stup. U obliku četverouglastog stupa na kojem je uklesan lik legendarnog srednjevjekovnog viteza Orlanda (Rolanda) u oklopu, s mačem i štitom. Postojani lik ponosnog viteza Orlanda dobar je primer monumentalne gotske skulpture. Zanimljivo je pitanje odakle na jugu Jadrana lik viteza Orlanda, koji je karakterističan za severnoevropske gradove. Premda predanje pominje legendarnog viteza kao branioca Dubrovčana od napada saracenskih gusara, rešenje ovog pitanja je političke naravi. Dubrovčani su u XV. Veku bili pod zaštitom kralja Žigmunda, ugarsko-hrvatskog i češkog kralja, a posle i nemačkog cara. Isti Žigmund bio je i grof provincije Brandenburga, koja se za njegove vladavine obilovala Orlandovim stupovima. Tako je dubrovački Orlando podanički znak poštovanja kralju Žigmundu, čija je zaštita Dubrovčanima bila vrlo važna u borbi protiv neprestanih mletačkih aspiracija. Orlandov lik bio je nekad okrenut na istok prema vratima carinarnice, ali je često premeštan. Godine 1825. oborio ga je jak vjetar, pa je više od pedeset godina ležao u skladištu. Kada je ponovno postavljen, okrenut je licem prema severu. Zanimljivo je da je dužina lakta na njegovoj desnoj ruci uzeta kao mera za dužinu, tzv. dubrovački lakat, koja iznosi 51,2 cm.

Stup je ondašnji znak slobodnog trgovačkog grada. Na stupu je i koplje za zastavu. S njega su se objavljivale vladine naredbe i svečanosti, a pred njim su se izvršavale javne kazne. Od 1418., kada je postavljen, na njenu se puna četiri veka viorila bela zastava slobodne Dubrovačke Republike s likom njenog zaštitnika, sv. Vlaha. Danas se na njemu viori hrvatska državna zastava a za vreme održavanja Dubrovačkih letnjih igara zastava »Libertas«, službena zastava grada Dubrovnika.

CRKVA SVETOG VLAHA

Preko puta palate Sponze uzdiže se veličanstvena crkva sv. Vlaha sa svojom raskošnom dekoracijom. Sagrađena je na mestu stare crkve romanskog stila, koju su gradili mnogi poznati majstori, ali veliki potres ju je znatno oštetio da bi kasnije 1706. godine u požaru izgorela do temelja. Sadašnju crkvu prema zahtevu dubrovačke vlade sagradio je venecijanski graditelj Marino Goropelli 1715. godine prema uzoru venecijanske crkve sv. Mauricia.

To je središnja građevina s ovalnom kupolom u sredini, velikim kićenim portalom i širokim stepeništem pred ulazom. Unutrašnjost crkve vrlo je bogato ukrašena prema zahtevima reprezentativnog baroknog stila u kojem je građena. Najizrazitiji su u tome raskošni oltari od raznobojnog mermera. U crkvi na glavnom oltaru nalazi se pozlaćena srebrna statua sv. Vlaha. Delo je velike umetničke vrednosti, rad nepoznatog majstora dubrovačke škole iz 15. veka. Statua je zanimljiva i s istorijskog aspekta. Sv. Vlaho drži u rukama maketu Dubrovnika iz vremena pre potresa i na njoj se odlično vidi kakav je bio grad pre rušenja tj. vide se palate i crkve koje je potres uništio.

Dubrovačka Republika je dugi niz godina slavila svog zaštitnika, patrona Grada i Republike, sv. Vlaha, 3. februara svake godine. Svečeve slike bile su simbol neosvojivosti, a njegovim statuama bila su ukrašena skoro sva ulazna vrata, kule i sve tvrđave na bedemima.

KATEDRALA

Dubrovačka stolna crkva Vaznesenja Marijinog u sadašnjem obliku postoji od početka XVIII. veka. Sagrađena je nakon gotovo potpunog uništenja ranije romaničke katedrale iz XII-XIV. veka u katastrofalnom potresu 1667. godine. Ranija, romanička, katedrala bila bi prema istorijskim izvorima vrlo raskošna bazilika s kupolom, bogato ukrašena skulpturama. Razorenu romaničku katedralu Republika je nastojala što pre obnoviti. U tim nastojanjima važnu je ulogu imao jedan od vodećih dubrovačkih intelektualaca onog vremena, Stjepan Gradić. Njegova je zamisao da se dubrovačka katedrala obnovi u oblicima rimskog baroka. Nacrte za takvu crkvu izgradio je Andreo Buffalini koji je novu katedralu zamislio kao trobrodnu crkvu s kupolom. Pročelje crkve diže se nad skalinadom od sedam stepenica. Posebno je istaknut izbočeni središnji deo pročelja s glavnim portalom, kojim dominiraju četiri visoka korintska stupa. Riznica dubrovačke katedrale bila je bez sumnje jedna od najbogatijih na jadranskoj obali, ali je teško stradala u potresu. I ono što se spasilo iz ruševina i zgarišta svedoči i danas o velikom umetničkom bogatstvu koje su čuvale dubrovačke crkve. Među najznačajnijim predmetima u riznici jesu relikvije glave i ruke dubrovačkog patrona, sv. Vlaha. Relikvijar glave je u obliku vizantijske carske krune ukrašene medaljonima i dragim kamenjem.

ONOFRIJEVE ČESME

Glavna ulica starog grada započinje i završava fontanama koje potcrtavaju komornost Dubrovnika. Dve Onofrijeve česme postavljene su u osnovi Dubrovnika kao krajnje tačke zamišljene crkve u kojoj je velika fontana sa šesnaest isklesanih glava krstionica, a vitka mala česma pod zvonikom tek posudica za svetu vodu! U 15. veku, kada je Onofrio Jordanov gradio ove česme, imala je voda razumljivo i snažna teološka suzvučja pa i nije slučajno što je 1438. u osnovi grada Italijan iz Cave svojim fontanama naglasio i tu dimenziju. O ondašnjoj teološkoj i ideološkoj težini vode najbolje svedoči to što s Onofrijevih česmi nisu mogli piti i Jevreji, već su se morali zadovoljiti svojom manjom, “židovskom česmom”.

Dubrovnik

Na sredini malog ali skladnog trga koji je nastao uz Vrata od Pila nalazi se Velika Onofrijeva česma. Izgradio ju je 1438. godine napuljski graditelj Onofrio della Cava, s kojim je Dubrovačka Republika sklopila ugovor o izgradnji gradskog vodovoda. Dok je većina gradova mletačke Dalmacije rešavala problem vode gradeći velike cisterne za kišnicu, Dubrovnik je odlučio dovesti u grad izvorsku vodu. Vodu dovedenu u Grad on je otvorio javnosti na dva ključna mjesta na zapadnom glavnom ulazu u Grad izgradio je veliki poligonalni samostojeći objekt koji je bio i vodospremnik, a na istočnom kraju postavio je manju česmu koja je opskrbljivala tržnicu na trgu Luža

Neposredno uz zgradu Glavne straže smestila se Mala Onofrijeva česma.

Mala Onofrijeva česma podignuta je 1438. godine, sagrađena je u proslavu završetka radova na izgradnji vodovoda i pravo je remek-delo skladnog spoja funkcije i ukusa. Skulptorski ju je obradio vajar Petar Martinov iz Milana. U srednjem vjeku voda je imala religiozno značenje pa su se ovom česmom mogli služiti samo hrišćani. U njenoj neposrednoj blizini nalazila se i Židovska (Jevrejska) česma, danas prenesena na Pile, iz koje su uzimali vodu samo ljudi jevrejske ispovesti.

PALATA VELIKOG VIJEĆA

Iz Kneževa dvora, kroz vrata nad kojima je i danas natpis: OBLITI PRIVATORUM PUBLICA CURATE (Zaboravite privatne i bavite se državnim poslovima) ulazilo se nekada u palatu Velikog vijeća, koja je bila izgrađena takođe u gotskom stilu, sa sličnim stilskim oznakama kao što je palata Sponza. U prvoj polovini XIX veka požar je uništio i ovu palatu, pa je na njenom mestu nešto kasnije (1863. g.) izgrađena današnja zgrada »Vijećnice gradskog poglavarstva« (Opštinske skupštine) i »kazalište« (pozorište) »Marin Držić« u neorenesansnom stilu. Pod delom palate Velikog vijeća nalazi se tzv. Veliki arsenal za brodove, a danas je to adaptirani prostor »Gradske kavane«.

Dubrovnik Croatia

…Luža stara zvonara, Stolna crkva, Riznica stolne crkve, Dominikanski samostan i crkva, Franjevački samostan i crkva, Franjevačka apoteka, Crkva sv. Spasa , Velika Onofrijeva česma, Collegium Ragusinum i crkva sv. Ignacija , Žitnica Rupe, Benediktinski samostan sv. Jakova od Višnjice, Ploče, Pile, Lazareti…. samo su neke od, svakako neizostavnih, ovom prilikom nespomenutih znamenitosti i vrednosti koje su zbog obima, kao što rekoh, ostale neopisane. Svakako, Dubrovnik, ili možda samo njegovo staro gradsko jezgro ili istorija, prevelik su zalogaj za svakog autora ili, drugim rečima, teško ih je opisati i ispisati na nekoliko listova papira, u nekoliko tomova – možda. Stoga, šta je – to je, moja subjektivna selekcija učinila je opisanim samo jedan delić kulturnog blaga i nasleđa njegovog veličanstva – Dubrovnika.

Postavi na Fejs

Tekst i fotografije: Miroslav Bronzić

One Response to "DUBROVNIK"

  1. Turizam Posted on 30.01.2012 at 00:34

    Ono što je činjenica, kad god prave neku anketu o Top destinacijama Evrope, Dubrovnik ulazi u Top 5 rezultata. Znajte da, ako nema Dubrovnika, anketa je lažirana!