Izaberite turističku destinaciju i saznajte više o njoj

Čačak

Čačak je grad u centralnom delu Srbije u Moravičkom okrugu. Osim Čačka na području Moravičkog okruga su i Gornji Milanovac, Lučani, Ivanjca i Guča. Čačak je od Beograda udaljen 150 km. Saobraćajno – geografski položaj mu je veoma povoljan, pošto se nalazi se na raskrsnici puteva između zapadne, jugozapadne i centralne Srbije i Šumadije. Prostire se na 636 km2, niz tok Zapadne Morave i broji preko 70 hiljada stanovnika.

U geografskom smislu, Čačak je najvećim delom smešten u zapadnom Pomoravlju, čini vezu između Šumadije na severu i brdsko – planinskih oblasti unutrašnjih Dinarida na jugu. Centarlni deo grada čini čačanska kotlina, kroz koju protiče reka Zapadna Morava. Čačanska kotlina je okružena planinama, Jelice na jugu, Ovčara i Kablara na zapadu, Vujna na severu a na istoku je otvorena prema Kraljevačkoj kotlini. Palnine (300-985 mnv) se blago spuštaju prema čačanskoj kotlini (200-300 mnv) i toku Zapadne Morave.

Pretpostavlja se, na osnovu pronađenih arheoloških lokaliteta i kulturno-istorijskih spomenika,
da je ovo područje u kontinuitetu bilo naseljeno od 5000 godine p.n.e. pa sve do danas. To potkrepljuju nekropole pod humkama sa predmetima iz bronzanog i gvozdenog doba (iz XV, IX, VI veka p.n.e.) koji su neđeni na lokalitetu Lugovi Bent u Mojsinju, kao i predmeti iz ilirskih kneževih humki (iz VI i V veka p.n.e) nađeni na lokalitetu Atenici.

Početkom XX veka, čačanska opština je bila porište vaznih događaja o čemu svedoče podignuti spomenici, smomen ploče i skulpture. Na Čačanskom groblju nalazi se spomenik ratnicima Prvog svetskog rata, koji je jedinstven u svetu. Podignut je 1934. g. kao grobnica srpskih i neprijateljskih vojnika izginulih u ratovima od 1912-1918, na jednoj strani je pravoslavni a na drugoj katolički krst, na trećoj islamski polumesec, a na četvrtoj jevrejska šestokraka.

Čačani se mogu pohvaloiti mnogim poznatim i znamenitim ličnostima koje su potekle odavde, kao i onima koji nisu rodom iz Čačka ali su živeli u njemu i mnogo učili za grad. Knez Stefan Stracimir, sin župana Zavide, sagradio je manastir Moravski gradac, posvećen Bogorodici (danas crkva Svetog Vaznesenja). Đakon Avakum, rođen kao Ljepoje Prodanović u Bosni, gde se i zamonašio. Bo je duhovni vođa, sa igumanom Trnavskog manastira, bune protiv Turaka (1814. godine). Sveti arhijerejski sinod Srpske pravoslavne crkve je 1962. Godine proglasio Đakona Avakuma za prepodobnomučenika. I mnogi drugi kao Episkop Nikifor, vojvoda Jovan Petrović Kursula, Đorđe Stojćević profesor i kompozitor, Nadežda Petrović jedna od najpoznatijih srpskih slikarki, Vojvoda Stepa poznati srpski vojskovođa živeo je jedno vreme u Čačku a u njemu je i sahranjen 1929. god.

Ovčarsko – kablarska klisura je najživopisnija klisura Srbije. Usečena između planinskih masiva Ovčara i Kablara, širine od 50-100 m a dužine oko 20 km, spaja čačansku sa Požeškom kotlinom. Od Čačka je udaljena samo 8 km. Na području Ovčarsko – kablarske klisure termo – mineralni izvori, reke i jezera imaju veliki značaj kao hidrografski objekti. U erozivnom proširenju, lekoviti mineralni izvori Ovčar Banje potiču iz dubinskih tektonskih razloma. Na ovom poodručju nalazi se i Banja Gornja Trepča tj. Atomska banja, nadaleko poznata po lekovitoj termomineralnoj vodi vulkanskog porekla, koja uspešno leči mnoge reumatske, neurološke, psihijatrijske bolesti, a podstiče i regeneraciju nervnih tkiva.
Jezero Međuvršje najveće je jezero na Zapadnoj Moravi, nastalo je pregrađivanjem brane visoke 32 m, na izlazu iz klisure. Za vreme visokog vodostaja dostiže dužinu od 11 km a dubinu od 23 m. Ovčarsko – kablarsko jezero je nastalo podizanjem brane visoke 12 m, smešteno je nizvodno od železničkog mosta u Ovčar Banji. Jezero Parmenac je izgrađeno na Zapadoj Moravi u blizini sela Parmenac. Glavna namena mu je bila navodnjavanje plodnih obradivih površina, ali svoju pravu funkciju gubi zbog velikog zasipanja nasipom. Obala mu je prilično uređena, tako da su sportski ribolovci često posećuju.


View Larger Map

Područje Ovčarsko – Kablarske klisure je značajna kulturno – istorijska celina sa brojnim manastirima i crkavama. Ovde se nalaze manstiri Blagoveštenje. Ilinje, Jovanje, Nikolje, Preobraženje, Sretenje, Sv. Trojice, Uspenje, Vavedenje, Vaznesenje, Savinje, Ježevica, Stenik i Vujan. Pećina Kađenica, nalazi se na desnoj obali Zapadne Morave, oko kilometar uzvodno od Ovčar Banje. Prilaz pećini je uređen, a glavna dvorana sa naznakama pečinskog nakita je i sakralno – spomenički prostor.

Čačanski kraj ima sve predispozicije za razvoj seoskog turizma. Povoljni uslovi očuvane prirode, blaga klima, čist vazduh, bogatstvo biljnih i životinjskih vrsta… su sve što je potrebno za odmor i relaksaciju u prirodi. Možete se šetati, obići obližnje pećine, izvore, manastire, banje… Ako ste zainteresovani možete se oprobati u obavljanju poljoprivrednih radova. Jedno je sigurno, pored ovako velike i raznovrsne ponude za obilaske, sigurno vam neće biti dosadno i želećete ponovo da posetite čačanski kraj. Za sada smeštajnim kapacitetima za seoski turizam raspolažu domaćinstva u selima Prislonica, Preljina, Dučalovići i Donja Trepča.

Čačak – Plan grada


View Larger Map

Tekst i fotografije: Miroslav Bronzić