Izaberite turističku destinaciju i saznajte više o njoj

Neretva

Uvod iz teksta o Sutjesci komotno bi se mogao iskoristiti, uz minimalnu adaptaciju, kao šlagvort u priču o Neretvi. Među narodom najpoznatija po bitci u drugom svetskom ratu koju je na filmskom platnu ekranizovao Veljko Bulajić 1969. godine (i tom prilikom po prvi put u domaćem filmu okupio kremu ondašnjeg Holivuda: Orsona Velsa, Jula Brinera i naravno Batu i Borisa 🙂 ), Neretva je danas sve više poznata i kao zanimljiva i još dovoljno neistražena turistička destinacija.

Reka Neretva

Reka Neretva izvire na planini Lebršnik i nakon 230 km toka uliva se u Jadransko more. Zbog svoje dužine i veličine protoka predstavlja najveću reku Jadranskog sliva na Balkanskom poluostrvu. U svom gornjem toku, od izvora do Konjica, Neretva je puna brzaka, vodopada i dubokih virova, dok njen tok usmeravaju masivi centralnih dinarskih planina Prenja, Crvnja, Bjelašnice i Visočice. Iz toga razloga Neretva je jedina bosanskohercegovačka reka koja ne nastavlja tok do svog ušća prema severu već zaobilazeći Prenj kroz duboke kanjone zaokreće prema jugu. Pored jedinstvene smaragdno zelene boje, reka Neretva pleni pažnju i svojom čistoćom. Celim gornjim tokom, u dužini od 80 kilometara, reka je pitka i većim delom godine izuzetno bistra. Ovaj deo reke naseljavaju i brojne riblje vrste od kojih su glavatica i mekousna pastrmka endemne.

Gornji tok Neretve dodatno obogaćuju pritoke: Rakitnica, Ljuta, Krupac, Lađanica, Bukovica, Bijela i drugi manji vodotoci. Zbog kraškog područja na desetine izdašnih izvora izbijaju na površinu uz korito Neretve. Sve pritoke se ističu prirodnim okruženjem i čistom vodom, a posebno je zanimljiva reka Rakitnica. Zbog svog velikog prirodnog pada, neverovatnog kanjona koji se proteže gotovo celim tokom u dužini od 30 km, a čije ivice dosežu i do 1000 metara, zbog geomorfoloških karakteristika, neprekidne smene vodopada, slapova, virova i naročite lepote, Rakitnica predstavlja pravi biser prirode i jedina je takva reka u regionu. Iz tog razloga njen kanjon je zaštičen kao prirodni rezervat još od 1956 godine.

Na svom putu ka ušću Neretva protiče kroz Konjic, Jablanicu, Mostar, Čapljinu, Počitelj, Metković i Opuzen. Najveći grad na Neretvi je Mostar.
Neretva se uliva u Jadransko more u hrvatskom gradu Ploče. Delta Neretve je jedan od rijetkih plodnih krajeva u Dalmaciji.

Reka Neretva je jedinstvena po svojoj lepoti i raznovrsnosti pejzaža. U donjem toku se ističu se mnogobrojni atari sa voćem i povrćem koje rađa na ovom plodnom tlu, naročito mandarine, lubenice, paradajz i grožđe.

U dolini Neretve postoji širok pojas močvarnog i šumskog tla koji je sa vremenom postao dom mnogim različitim biljnim i životinjskim vrstama. Iz tog razloga ova oblast je dobila naziv Parka prirode. Neretvanski park, između ostalog, pomaže u očuvanju vrednosti koje čine bogatstvo ovog kraja, a stanovnicima neretvanskog kraja da razvijaju agroturizam, tradicionalni način života i edukaciju o čistoj okolini. Jedna od najatraktivnijih ponuda u uživanju u neretvanskom pejzažu sastoji se u nekoliko pešačkih i biciklističkih staza. Neke su staze asvaltirane a neke makadamske, pa se po sopstvenoj proceni avanturističkog duha svakog ponaosob, može svako odlučiti za običan ili brdski bicikl. Pešačke staze su zapravo neasvaltirani i šumski putevi, lako su uočljive i obično vode od jedne do druge interesantne lokacije, kakvih je delta Neretve prebogata.

Močvarna područja Neretve su bogata mnogobrojnim kanalima i poseban je doživljaj ploviti njima na jednom od izleta koje u svojoj ponudi imaju neretvanski ugostitelji. Dva odredišta su najatraktivnija, rečica Norin koja izvire u selu Prud i nakon 11 km se uliva u Neretvu, a drugo je jezero Kuti. Ovi izleti su postali veoma popularni, a tokom izleta na lađama, tipičnim za neretvansko područje, posetilac se može upoznati sa tradicionalnom neretvanskom gastronomijom. Lokalna kuhinja posebno je poznata po specijalitetima od žaba i jegulja. Tu spadaju brudet, pohane žabe i jegulje na ražnju i kuvana liska. Brudet (čorba) od žaba i jegulja specifičan je po tome što se u svakom drugom delu delte Neretve priprema na pomalo izmenjen način. Po nekim receptima može biti izrazito pikantan (koristi se ljuta paprika) pa u restoranu, radi sopstvene bezbednosti, uvek treba naglasiti da li se želi umereno ili jače zaljućen brudet. Uz sva jela obavezno se poslužuje domaći hleb pečen na otvorenom ognjištu. Osim tradicionalnih neretvanskih specijaliteta u ponudi mnogobrojnih restorana su i jela od svih vrsta morskih i rečnih riba, rakova i školjki kao i, za tradicionaliste, neizostavni dalmatinski pršut i sir.


View Larger Map

Zanimljivo je pomenuti još nekoliko činjenica vezanih za Neretvu i stanovništvo koje ovde živi. Neretvanci, ili tačnije rečeno, Neretvanski pirati, dugo su bili strah i trepet Jadranskog mora (priča se da je čak i scenarista „Pirata s Kariba“ ideju za svoj film dobio na jednom letovanju u Dubrovniku, slušavši od vodiča stare priče o gusarima sa Neretve koji su između ostalog, u više navrata poharali i ovaj grad). Svake druge subote u avgustu na Neretvi se vozi, sada već tradicionalni turističko-sportski spektakl, Maraton lađa na Neretvi, kada se na obalama reke skupljaju zaljubljenici u neobične adrenalinske sportove iz celog sveta.

Tekst napisao: Aleksandar Devetak

Neretva

Neretva river, Bosnia & Herzegovina from WWF on Vimeo.