Izaberite turističku destinaciju i saznajte više o njoj

Apoksiomen sa Kvarnera

Antička grčka statua pronađena na dnu mora pored ostrva Lošinj u Jadranu.

Priča o Apoksiomenu, antičkoj bronzanoj statui pronađenoj na dnu mora zvuči gotovo neverovatno!

1996. godine, belgijski turista René Wouters sasvim slučajno, roneći, otkrio je ovu statuu od neprocenjive vrednosti.
Slučaj Apoksiomena uzdrmao je domaću ali i svetsku javnost. prijavljen je nadležnom ministarstvu koje je preduzelo opsežne mere istrage prostora oko nalazišta kao i samo vađenje sa dubine od oko 45 metara.

Apoksiomen

Nekoliko godina kasnije, nakon desalinizacije i detaljnih restauratorskih i konzervatorskih radova, ručnog skidanja sloja algi, školjki i sl. (inkrustacije) svečano je predstavljen javnosti.

Inače, Apoksiomen (grč. ἀποξυόμενος, apoxyómenos: „onaj koji se struže“) je jedna od konvencionalnih poza u kojoj su antički Grci prikazivali atlete. Poznato je da su se starogrčki i olimpijski sportisti borili i takmičili potpuno goli a mazanje tela uljem bilo je ključni ritual pripreme za trening ili takmičenje. Nakon takmičenja ili treninga, sportisti su skidali prašinu, znoj i ulje sa tela posebnom alatkom u obliku srpa koju su Grci nazivali ksistra (ξύστρα), a Rimljani strigil (strigilis); Statue apoksiomena prikazuju mladiće u takvim trenucima.

Apoksiomen

Najčuveniju statuu apoksiomena je izvajao starogrčki vajar Lizip iz Sikiona, dvorski vajar Aleksandra Velikog, oko 330. godine pre naše ere čiji original nije sačuvan. Sačuvana je mermerna kopija koja se danas nalazi u Rimskom muzeju Pio Clementino, pronađena 1849. u Trasteveru.

Takođe, slična statua apoksiomena pronađena je 1896. u Efesu u Turskoj a danas se nalazi u muzeju Kunsthistorisches u Beču.

Lišinjski Apoksiomen drži ruke u visini pojasa i u tome se ponajviše razlikuje od Lizipovog koji ruke drži u visini podlaktice. Smatra se da lošinjska kopija potiče iz prvog ili drugog veka naše ere.

Ostaje enigma kako se Apoksiomen našao na dnu mora pored Lošinja. Misteriju pojačava i činjenica da na širokom prostoru oko nalazišta, osim nekoliko amfora, nisu pronađeni dokazi nikakvog antičkog brodoloma… Predpostavlja se da je plovio brodom iz antičke Grčke ka nekom većem gradu tog vremena kao što je Pula, Akvileja ili Ravena te da se brod usled oluje sklonio u mirnije ostrvske vode Lošinja. Kako bi izbegla potapanje, posada je rešila da se oslobodi dragocenog tereta i statuu bacila u more. U prilog ovoj tvrdnji ide i činjenica da je postolje Apoksiomena pronađeno odvojeno od statue, naknadno, prilikom pretraživanja morskog dna.
Statua Apoksiomena vraćena je na Lošinj gde je izložena u prostoru palate „Kvarner“. Gostovala je u Zadru, Zagrebu i Firenci.

Tekst napisao: Miroslav Bronzić

One Response to "Apoksiomen sa Kvarnera"

  1. Zadar, srce Mediterana – Via Balkans Posted on 12.06.2010 at 17:10

    […] nam je 1989. donela prvu pobedu na pesmi Evrovizije, Zadar je u poslednje vreme postao poznat i po atrakcijama koje su proizvod konceptualnih umetnika, a svojom neobičnošću privlače gotovo svakog turistu […]